3. sınıf İYEP öğretim programında Türkçe ve matematikte neler var? MEB’in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli portalında görünen yeni program, öğretmenin önüne yalnızca bir konu listesi koymuyor; her öğrenme alanı için çocuğun ne yapabilmesini beklediğini, bunu nasıl gözleyebileceğini ve hangi tür etkinlikle destekleyebileceğini de açıklıyor. Bu yazıda programı sınıf içi işe çevireceğiz. İYEP’in 2026-2027’de hangi sınıfları kapsadığına ilişkin genel rehberimiz ayrı bir sayfada; burada özellikle 3. sınıf öğretim programına odaklanıyoruz.
Önemli ayrım: Öğretim programının portalda görünmesi, öğrenci belirleme işleminin başladığı veya okulun geçen yılın takvimini kullanabileceği anlamına gelmez. Resmî öğrenci seçimi, grup oluşturma, e-Okul girişi ve görevlendirme için okulunuza ulaşacak güncel yönerge ve uygulama takvimini esas alın. Aşağıdaki gözlem örnekleri, resmî Öğrenci Belirleme Aracı yerine geçmez.
3. sınıf İYEP programı nerede?
MEB’in İYEP öğretim programı sayfasında 2. ve 3. sınıf ayrı seçiliyor. 3. sınıf ekranında Türkçe öğrenme alanı ile matematiğin dört teması listeleniyor. Bu sayfadaki “ders saati”, “öğrenme çıktıları”, “öğrenme kanıtları” ve “destekleme” bölümlerini birlikte okumak gerekir. Yalnızca temanın adını alıp haftalık plan yazmak, öğrencinin hangi beceride ilerlediğini görmeye yetmez.
Türkçe: Dört beceriyi aynı metin üzerinde görmek
İYEP 3. sınıf Türkçe öğrenme alanı, dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazmayı birlikte ele alıyor. Resmî programda bu alan için 26 ders saati belirtiliyor. Kısa bir metin okurken öğrencinin sözcükleri seslendirmesi tek başına yeterli kanıt değildir: Başlığa veya görsele bakıp tahmin yürütebiliyor mu; okuduğunda yönergeyi uyguluyor mu; olayın sırasını kendi cümleleriyle anlatabiliyor mu; kısa bir cümle yazarken anlamı koruyabiliyor mu? Programın çıktıları bu tür gözlenebilir davranışları ayırıyor. Resmî Türkçe öğrenme alanı
Bir derste çocuklara kısa, düzeye uygun bir öykü verildiğini düşünelim. Önce başlığa bakıp ne olacağını tahmin etmelerini isteyin. Okuma sonrasında “Önce ne oldu, sonra ne oldu?” diye sorun; yanıtı metindeki ipuçlarıyla desteklemelerini sağlayın. Son adımda öyküdeki bir olayı tek ya da iki cümleyle yazdırın. Böylece aynı metin üzerinde okuma doğruluğu, anlama, sözlü anlatım ve yazma hakkında ayrı notlar alabilirsiniz. Bir öğrencinin akıcı okuyup olay sırasını karıştırması ile metni yavaş okuyup doğru anlaması farklı destek gerektirir.
Matematik: Dört temanın sınıftaki karşılığı
Resmî 3. sınıf ekranındaki dört tema, kolaydan zora ilerleyen bir hat kuruyor. Aşağıdaki örnekler, programın özeti değil; öğretmenin hangi tür öğrenme kanıtını arayabileceğini göstermek için hazırlanmış sınıf içi örneklerdir.
| Resmî tema | Programda öne çıkan beceri | Sınıfta görülebilecek kanıt |
|---|---|---|
| Sayılar ve Nicelikler-1 | 20’ye kadar çokluğu sayı ile ifade etme; parçalar arasındaki ilişkiyi ve ritmik saymayı fark etme | Öğrenci 14 düğmeyi yalnızca ezberden saymıyor; iki gruba ayırıp toplamı nasıl bulduğunu gösteriyor. |
| İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye-1 | Günlük bir durumun toplama mı çıkarma mı gerektirdiğini çözümleme; basit işlemi ve eşitliği yorumlama | “7 kalemin 2’si verildi” durumunda işlemi seçiyor ve neden çıkarma yaptığını anlatıyor. |
| Sayılar ve Nicelikler-2 | 100’e kadar sayıları kullanma, iki basamaklı sayıları çözümleme ve ritmik saymadaki örüntüyü görme | 34 sayısını onluk-birlik modeliyle gösterip 30 ile 40 arasındaki yerini açıklıyor. |
| İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye-2 | Günlük yaşam problemini anlama; çarpmayı tekrarlı toplama, bölmeyi ardışık çıkarma ile anlamlandırma | Bir problemi resim veya nesneyle temsil edip bulduğu sonucun mantıklı olup olmadığını kontrol ediyor. |
Buradaki saatler okulun haftalık İYEP çizelgesi değildir. Örneğin resmî sayfa ilk matematik teması için 10, ikinci tema için 10, üçüncü tema için 12, dördüncü tema için 34 tema ders saati gösteriyor. Bu değerlerden hareketle kendiliğinizden haftalık kurs saati, grup süresi veya öğrenciye uygulanacak sabit bir rota belirlemeyin; bunlar güncel uygulama belgelerine göre netleşir.
Öğrenme çıktısını gözlem notuna nasıl dönüştürürüz?
Programdaki çıktıyı aynen forma kopyalamak yerine önce sınıfta görülecek küçük bir işi belirleyin. Örneğin “iki basamaklı sayıları çözümleyebilme” çıktısı için 24 boncuğu onluk ve birlik olarak ayırma etkinliği seçilebilir. Sonra üç şeyi not edin: Öğrenci işi bağımsız mı yaptı, ipucuyla mı yaptı, henüz yapamadı mı? Hata nerede ortaya çıktı? Bir sonraki derste neyi değiştireceksiniz?
| Tarih | İşlenen beceri / etkinlik | Gözlenen durum | Sonraki destek |
|---|---|---|---|
| … / … / 2026 | Kısa metindeki olayları sıraya koyma | Üç olayın ikisini bağımsız sıraladı; son olay için metne yeniden baktı. | Resimli olay kartlarıyla tekrar, ardından kartları kaldırarak anlatma. |
| … / … / 2026 | 24 nesneyi onluk ve birlik olarak gösterme | Nesneleri doğru saydı; onluk grubu oluşturmak için öğretmen ipucu aldı. | Çubuk demetleriyle somut model kurma, sonra sayıyı yazma. |
Bu tablo bizim örnek sınıf içi gözlemimizdir; MEB’in resmî İYEP formu değildir. Gerçek öğrenci adı, kimlik numarası veya tanı bilgisini herkese açık bir dosyada tutmayın. Okulunuzun kayıt ve gizlilik kurallarına uygun çalışın. Resmî ölçme ve kayıt adımları duyurulduğunda ayrı bir süreç izlemeniz gerekebilir.
Plan hazırlarken yapılan üç hata
1. Eski 3. sınıf kılavuzunu yeni yılın işlem takvimi sanmak
İYEP portalında geçmiş yılların açıklamalı takvimleri ve rehberleri bulunabiliyor. Bunlar programın geçmiş işleyişini anlamaya yarar; 2026-2027 tarih ve işlem talimatı yerine kullanılamaz. Üstelik programın 2. sınıfa genişlemesi ve içerik güncellemesi nedeniyle bu ayrım daha da önemli. İYEP rehberler sayfasında belgenin yılını mutlaka kontrol edin.
2. Beceriyi değil yalnızca doğru-yanlış sayısını kaydetmek
Öğrenci doğru sonuca ulaşsa bile nasıl düşündüğünü açıklayamıyorsa bir sonraki problemde aynı güçlük tekrarlanabilir. Kısa bir sözlü açıklama, nesneyle gösterim veya iki adımlı gözlem notu çoğu zaman “5 soruda 3 doğru” bilgisinden daha öğreticidir. Programın ölçme bölümünde gözlem formu, kontrol listesi, çalışma kâğıdı ve performans görevi gibi farklı öğrenme kanıtları önerilmesinin nedeni de budur.
3. Her öğrenciye aynı etkinliği aynı hızda tekrar ettirmek
Destekleme, öğrencinin takıldığı basamağa dönmektir. Biri sayıyı okuyor ama çoklukla eşleştiremiyor; diğeri işlemi yapıyor ama problemin ne istediğini ayırt edemiyor olabilir. İlk öğrenciye somut nesne ve sayı kartı, ikinciye problemde verilen-istenen ayrımı daha uygun bir başlangıçtır. Aynı temada bulunmaları aynı çalışma kâğıdına ihtiyaç duydukları anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
3. sınıf İYEP’te yalnızca okuma ve dört işlem mi var?
Hayır. Türkçede dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma birlikte ele alınıyor. Matematikte sayıların temsili ve çözümlemesi, işlemin anlamı, örüntü ve problem çözme gibi beceriler temalar içinde ilerliyor. Ayrıntıyı resmî 3. sınıf programından kontrol edin.
Bu gözlem tablosunu doldurunca öğrenci İYEP’e alınmış olur mu?
Hayır. Tablo yalnızca öğretmenin sınıf içi desteği planlamasına yardımcı olan bir örnek. Öğrenci belirleme, resmî ölçme aracı ve okulunuza iletilecek güncel uygulama talimatı uyarınca yürütülür.
2. sınıf için de aynı temalar mı kullanılacak?
2. sınıfı 3. sınıfın küçültülmüş kopyası gibi ele almayın. MEB portalında iki sınıf düzeyi ayrı seçiliyor. 2. sınıf İYEP Türkçe programını anlattığımız ayrı rehberde ilk okuma-yazma basamaklarını ele aldık.
Sonuç: 3. sınıf İYEP öğretim programını kullanmanın en iyi yolu, tema adını yazıp geçmek değil; öğrenme çıktısından gözlenebilir bir etkinlik, o etkinlikten kısa bir kanıt ve kanıttan sonraki destek adımını üretmek. Bu hazırlığı bugünden yapabilirsiniz. Öğrenci seçimi ve sistem işlemlerinde ise güncel resmî talimatı beklemek gerekir.
Kaynaklar: MEB TYMM 3. sınıf İYEP öğretim programı; MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü 2026-2027 İYEP duyurusu. Kaynak kontrolü: 17.10.2026.
