Sınıf risk haritası nasıl doldurulur? Öğrenciye form dağıtmadan; bilgi formu, görüşme, gözlem ve okul kayıtlarını karşılaştırarak sınıfın destek ihtiyaçlarını kayda geçirmenin adımları.
Sınıf risk haritası, bir sınıftaki öğrencilerin destek gerektirebilecek durumlarını öğretmenin tek tabloda izlemesine yarar. 2026-2027 için MEB’e bağlı bir rehberlik ve araştırma merkezinin erişime açtığı Excel dosyasında öğrenci kimlik alanlarından sonra 35 belirli durum ve bir “Diğer” sütunu bulunuyor. Bu sütunları öğrencinin kendisine doldurtmuyoruz. Sınıf/şube rehber öğretmeni, doğrulayabildiği bilgileri ilgili satıra işliyor.
Haritanın amacı öğrencileri etiketlemek veya her öğrenciye bir “risk puanı” vermek değildir. Bir sütunda işaret bulunması tek başına tanı ya da disiplin kararı sayılmaz. Örneğin “yabancı uyruklu öğrenci” ve “özel yetenekli tanısı olan” başlıkları formun sütunlarıdır; bu özellikleri başlı başına olumsuzluk gibi yorumlamak doğru değildir. Asıl amaç, rehberlik hizmetinin ve gerektiğinde bireysel desteğin planlanmasıdır.
2026-2027 sınıf risk haritası Excel formu
Aşağıdaki dosya MEB’e bağlı RAM’ın 2026-2027 rehberlik dokümanları arasında yayımlanmıştır. İki sekmesi vardır: SINIF RİSK HARİTASI ve YÖNERGE. İndirdikten sonra önce yönerge sekmesini okuyun; okulunuzun veya bağlı bulunduğunuz RAM’ın bu yıl ilettiği farklı bir şablon varsa o talimatı esas alın.
Resmî sınıf risk haritası Excel formunu aç (.xlsx)
Sınıf risk haritası hazırlama kılavuzunu aç (PDF)
Sınıf risk haritasını kim doldurur?
MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca sınıf/şube rehber öğretmeni sınıfına ait verileri hazırlar ve rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletir. Rehber öğretmen/psikolojik danışman sınıf verilerini birleştirerek okul risk haritasını oluşturur; okul müdürü okul haritasını bağlı RAM’a ulaştırır. Rehber öğretmeni bulunmayan okulda görev dağılımı okul yönetimi ve bağlı RAM’ın güncel yazısına göre netleştirilir. Teslim takvimini okulunuza iletilen resmî yazıdan kontrol edin.
Hangi bilgi hangi kaynaktan alınır?
Tek bir formu kopyalayıp bütün kutuları doldurmak sağlıklı olmaz. RAM’ın hazırlama kılavuzu, birden fazla kaynağı birlikte kullanmayı önerir. Kılavuzdaki madde numaraları Excel’deki 35 belirli alanın sırasına karşılık gelir; bazı maddeler birden fazla kaynaktan doğrulanabilir.
| Bilgi kaynağı | Kılavuzda eşleştirilen maddeler | Pratik kontrol |
|---|---|---|
| Öğrenci Bilgi Formu | 1-11, 13-14, 18, 26-27 | Aile, birlikte yaşanılan kişiler ve belirtilen sağlık bilgilerini güncelliğiyle kontrol edin. |
| Veli görüşmesi | 12-15, 18-22, 26-27, 30, 32 | Hassas bilgileri sınıf ortamında değil uygun ve özel görüşmede doğrulayın. |
| Öğrenci görüşmesi/otobiyografi | 16-23, 26-27, 30, 32 | Öğrencinin anlatımını dinleyin; tek cümleden kesin yargı üretmeyin. |
| e-Okul raporları | 12, 24-25, 28-29, 31, 33 | Devam, akademik durum ve kayıtlı rapor/kararları ilgili ekranlardan teyit edin. |
| Öğretmen gözlemi | 23, 30-35 | Tek seferlik izlenim yerine süreklilik gösteren ve görüşmeyle desteklenen bulgu arayın. |
Öğrenci Bilgi Formu, Yaşam Pencerem ve Bana Kendini Anlat belgelerinin boş PDF’lerini ve uygulama açıklamalarını öğrenci tanıma formları rehberimizde ayrı ayrı bulabilirsiniz. Sınıf risk haritası, bu belgelerin öğrencilerce doldurulmuş bir kopyası değil; öğretmenin farklı kaynakları birleştirerek hazırladığı çalışma tablosudur.
Sınıf risk haritası nasıl doldurulur? Adım adım
1. Doğru dosyayı açın ve boş kopya alın
Excel dosyasının bir kopyasını sınıf/şube adıyla yalnızca yetkili kişilerin eriştiği alana kaydedin. Şablonun sütun başlıklarını değiştirmeyin. Yönerge sekmesi dosyanın içinde kalsın. Formda örnek olarak 40 öğrenci satırı görülüyor; sınıf mevcudu daha fazlaysa kurumsal uygulamaya uygun genişletme için okul rehberlik servisi veya RAM’dan teyit alın. Satırları başka öğrencilerin üzerine yazmayın.
2. Sınıf ve öğrenci bilgilerini yerleştirin
Başlangıç sütunları Sıra No, Sınıf/Şube, Okul Numarası, Öğrencinin Adı Soyadı şeklindedir. Her öğrenciye bir satır ayırın. Nakil gelen veya okul numarası değişen öğrencileri güncel listeden kontrol edin. Sıralama tercihiniz alfabetik de olabilir; önemli olan okul numarası ve ad-soyad eşleşmesinin doğru olmasıdır.
3. Aile ve birlikte yaşama alanlarını ayrı ayrı değerlendirin
Formun ilk kısmı anne-babanın eğitim düzeyi, kardeş sayısı, birlikte yaşama ve bakım koşullarını sorar. “Anne ve babası ayrı yaşayan” ile “anne ve babası boşanmış” aynı sütun değildir. “Yalnızca annesiyle yaşayan” bilgisi de boşanmanın otomatik kanıtı değildir. Kardeş sayısını öğrenci veya veli bilgi formundaki güncel veriyle karşılaştırın; tahminle kutu işaretlemeyin.
4. Belge gerektiren alanları belgeyle doğrulayın
Özel yetenekli tanısı, yetersizlik alanında özel eğitim raporu, danışmanlık veya eğitim tedbiri kararı gibi başlıklar için öğrencinin görünüşünden ya da sınıf içindeki davranışından çıkarım yapmayın. Okuldaki yetkili kayıt ve mevcut karar/rapor bilgisini esas alın. Sağlıkla ilgili bir ifade duyduğunuzda teşhis koymayın; ihtiyaç varsa okul rehberlik servisiyle görüşün.
5. Devamsızlık ve akademik durumu güncel kayıttan kontrol edin
“Sürekli devamsız” ve “akademik başarısı düşük” sütunlarını bir günlük yoklama ya da tek sınav sonucu nedeniyle işaretlemeyin. İlgili dönem kayıtlarını, öğretmen görüşünü ve okulun kullandığı değerlendirme ölçütünü birlikte inceleyin. Resmî form bu iki alan için otomatik bir sayısal eşik veya puanlama vermiyor; bu alanlar tek bir sınav ya da yoklama sonucuna göre işaretlenmemelidir.
6. Excel kutucuklarına hangi değer yazılır?
Öğrenci için ilgili durum doğrulanmışsa kutucuğa rakamla 1 yazın; durum yoksa kutuyu boş bırakın. Bilgi doğrulanmadıysa varsayımla 1 yazmayın. Çaycuma RAM’ın açıklaması, sayılabilir toplam için X, / veya XX yerine 1 kullanılmasını ister. Bu açıklama her RAM’ın zorunlu tek kodu olduğu anlamına gelmez: Okulunuza gönderilmiş farklı bir doldurma yönergesi varsa onu esas alın. TOPLAM satırına her sütundaki 1’lerin sayısını yazın; aynı öğrenciyi farklı sütunlarda işaretleyebilirsiniz fakat sütun toplamlarını birleştirip benzersiz öğrenci sayısı gibi sunmayın.
7. “Diğer” sütununu gerekçesiz doldurmayın
Yönerge, tabloda ayrı sütunu bulunmayan ancak gözlem, görüşme ve bireyi tanıma çalışmalarında ortaya çıkan destek ihtiyaçlarının “Diğer” alanında rehberlik servisine bildirilmesini öngörüyor. Örneğin akran zorbalığına maruz kalma, dışlanma veya ihmal şüphesi gibi konular burada değerlendirilebilir. Kayıtlı bir durumu tüm sınıfa açıklamak veya yalnızca öğrenciyi etiketleyen bir yorum yazmak yerine, gerekli ayrıntıyı yetkili rehberlik kanalıyla paylaşın.
8. Toplam satırını ve teslim kopyasını kontrol edin
En alt satırdaki TOPLAM, her risk alanında kaç öğrenci işaretlendiğini görmek içindir. Bu satırın kendiliğinden hesaplandığını varsaymayın; dosyada hazır toplam formülü görünmüyor. Sütun bazında sayımı ayrıca kontrol edin. Bir öğrenci birden çok sütunda yer alabilir; sütun toplamlarını birbirine ekleyerek “risk altındaki benzersiz öğrenci sayısı” diye sunmayın.
Excel formundaki 36 sütun: Hangi kutuya ne yazılır?
Şablondaki kimlik alanlarına sırayla sınıf/şube, okul numarası ve ad-soyadı yazın. Aşağıdaki 36 durum sütununun her birinde, yalnızca doğrulanmış koşul mevcutsa ilgili öğrenci satırına 1 girin; aksi durumda hücreyi boş bırakın. Sağlık, aile ve adli bilgilerde dedikoduya veya görünüşe dayanmayın.
Aile yapısı ve eğitim
- Anne en fazla ilkokul mezunu: Annenin tamamladığı en yüksek öğrenim ilkokul veya altıysa 1; bilinmiyorsa boş bırakıp veli bilgisini doğrulayın.
- Baba en fazla ilkokul mezunu: Babanın tamamladığı en yüksek öğrenim ilkokul veya altıysa 1. Annenin eğitiminden çıkarım yapmayın.
- Tek çocuk olan: Öğrencinin kardeşi yoksa 1. Aynı evde yaşayan çocuk sayısını kardeş sayısıyla karıştırmayın.
- 5 ve üstü kardeşi olan: Öğrencinin en az beş kardeşi varsa 1. Eşik, ailedeki toplam çocuk değil kardeş sayısıdır.
- Anne ve babası ayrı yaşayan: Ebeveynler fiilen ayrı hanelerde yaşıyorsa 1. Bunun için mutlaka boşanma kararı bulunması gerekmez.
- Anne ve babası boşanmış olan: Boşanma durumu doğrulanmışsa 1. Yalnızca ayrı yaşadıkları bilgisiyle bu sütunu işaretlemeyin.
- Yalnızca annesi ile yaşayan: Öğrenci günlük yaşamında yalnızca annesiyle kalıyorsa 1. Velayet bilgisinden otomatik ikamet sonucu çıkarmayın.
- Yalnızca babası ile yaşayan: Öğrenci günlük yaşamında yalnızca babasıyla kalıyorsa 1; güncel yaşam düzenini doğrulayın.
- Annesi hayatta olmayan: Annenin vefat ettiği doğrulanmışsa 1. Ayrı yaşama bu sütunun karşılığı değildir.
- Babası hayatta olmayan: Babanın vefat ettiği doğrulanmışsa 1. Velayet değişikliği bu sütunun karşılığı değildir.
- Anne ve babası hayatta olmayan: Her iki ebeveynin vefatı doğrulanmışsa 1. Aynı öğrenciyi okulun benzersiz öğrenci toplamında iki kişi saymayın.
- Şehit çocuğu: İlgili resmî statü doğrulanmışsa 1. Ebeveynin vefat etmiş olması tek başına bu statüyü göstermez.
Birlikte yaşama ve bakım
- Yalnızca büyükanne/büyükbabasıyla yaşayan: Öğrenci ebeveynleriyle değil yalnızca büyükanne ve/veya büyükbabasıyla yaşıyorsa 1.
- Yalnızca diğer akrabalarıyla yaşayan: Öğrenci ebeveynleri veya büyükanne/büyükbabası dışında akrabalarıyla yaşıyorsa 1.
- Koruyucu aile gözetiminde olan: Koruyucu aile yerleştirmesi yetkili okul bilgisiyle doğrulanmışsa 1. Her akraba yanında kalma durumu bu statü değildir.
- Sevgi Evlerinde kalan: Öğrencinin formda belirtilen kurum bakımında olduğu güncel kayıtla doğrulanmışsa 1.
- Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumunda kalan: Formun kullandığı eski adlandırmayı güncel bakım kaydıyla eşleştirin; doğrulanmışsa 1.
Ailede sağlık, bağımlılık ve adli durum
- Ailesinde süreğen hastalığı olan: Aile bireyinde uzun süreli hastalık yetkili bilgiyle doğrulanmışsa 1; hastalığın ayrıntısını hücreye yazmayın.
- Ailesinde ruhsal hastalığı olan: Aile bireyine ilişkin doğrulanmış bilgi varsa 1. Öğretmen gözleminden tıbbi tanı üretmeyin.
- Ailesinde bağımlı bireyler bulunan: Alkol veya madde bağımlılığı güvenilir biçimde doğrulanmışsa 1; söylentiyi kayıt saymayın.
- Ailesinde cezai hükmü bulunan: Aile bireyi hakkında cezai hüküm doğrulanmışsa 1. Soruşturma ve söylenti hüküm değildir.
- Ailesi mevsimlik işçi olan: Ailenin mevsimlik çalışma durumu doğrulanmışsa 1. Her geçici işi bu başlığa taşımayın.
- Aile içi şiddete maruz kalan: Güvenilir bilgi veya ilgili birim değerlendirmesi varsa 1; çocuğun güvenliği için ayrıca koruma ve bildirim usullerini işletin.
Öğrencinin kendi durumuna ilişkin alanlar
- Özel yetenekli tanısı olan: İlgili resmî tanılama kaydı varsa 1. Başarılı öğrenciye gözlemle tanı koymayın.
- Yetersizlik alanında özel eğitim raporu olan: Geçerli özel eğitim raporu veya değerlendirme kaydı varsa 1; rapor ayrıntılarını açık dosyada paylaşmayın.
- Süreğen hastalığı olan: Uzun süreli hastalık öğrencinin kendisinde ve doğrulanmışsa 1; ailede hastalık sütunuyla karıştırmayın.
- Ruhsal hastalığı olan: Öğrencinin kendisine ilişkin doğrulanmış sağlık bilgisi varsa 1. Davranış gözleminden tanı üretmeyin.
- Danışmanlık tedbir kararı olan: Öğrenci hakkında resmî danışmanlık tedbiri kararı varsa 1. Olağan rehberlik görüşmesi bu karar değildir.
- Eğitim tedbir kararı olan: Öğrenci hakkında resmî eğitim tedbiri kararı varsa 1. Destek eğitim uygulaması otomatik olarak bu sütuna girmez.
- Maddi sıkıntı yaşayan: Eğitime erişim veya temel ihtiyaçları etkileyen güçlük güvenilir bilgiyle belirlenmişse 1; görünüşten tahmin etmeyin.
- Sürekli devamsız olan: e-Okul kayıtlarında süreklilik gösteren devamsızlık varsa 1. Tek günlük yoklama yeterli değildir; form sabit gün eşiği koymaz.
- Bir işte çalışan: Öğrencinin düzenli bir işte çalıştığı doğrulanmışsa 1. Ev içindeki yaşına uygun görevleri iş saymayın.
- Akademik başarısı düşük: Notlar ve öğretmen değerlendirmesi belirgin öğrenme desteği ihtiyacı gösteriyorsa 1; keyfî not eşiği kullanmayın.
- Riskli akran grubuna dahil olan: Somut ve tekrarlanan gözlemi rehberlik servisiyle değerlendirip doğrularsanız 1; öznel arkadaş çevresi yargısı yetmez.
- Yabancı uyruklu öğrenci: Güncel resmî kayıtta yabancı uyruk bilgisi varsa 1. Uyruk tek başına davranışsal veya psikolojik risk değildir.
- Diğer: Önceki sütunlara sığmayan somut destek ihtiyacı varsa 1; ayrıntıyı yalnızca yetkili rehberlik kanalında paylaşın.
Üç anonim doldurma örneği
Aşağıdaki durumlar gerçek öğrenci kaydı değildir; yalnızca hangi tür bilginin hangi sütuna dayanak olabileceğini gösterir. Formu bu örneklerden kopyalayarak topluca doldurmayın.
| Durum | Kaynak | Uygun işlem | Kaçınılacak çıkarım |
|---|---|---|---|
| Öğrencinin beş veya daha fazla kardeşi olduğu güncel bilgi formunda belirtilmiş. | Öğrenci Bilgi Formu; gerektiğinde veli teyidi | “5 ve üstü kardeşi olan” sütununu ilgili satırda işaretleyin. | Kardeş sayısından maddi sıkıntı yaşadığı sonucunu çıkarmayın. |
| Öğrenciye ait özel eğitim raporu okulun yetkili kayıtlarında bulunuyor. | Mevcut rapor/kayıt | “Yetersizlik alanında özel eğitim raporu olan” alanını kayda uygun işaretleyin. | Raporu olmayan öğrenciye gözlemle tanı koymayın. |
| Öğrenci, akranları tarafından dışlandığını görüşmede anlatıyor. | Öğrenci görüşmesi; öğretmen gözlemi; rehberlik değerlendirmesi | Konuyu özel görüşmede ele alın, rehberlik servisiyle paylaşın; gerekiyorsa “Diğer” alanına işleyin. | İddianın ayrıntılarını sınıf listesine veya ortak mesaj grubuna yazmayın. |
Okul risk haritasına geçiş ve gizlilik
Sınıf haritasının bir nüshası sınıf rehberlik dosyasında kalır, bir nüshası okul rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletilir. Okul rehber öğretmeni/psikolojik danışmanı sınıf verilerini birleştirerek okul risk haritasını hazırlar. Rehber öğretmeni bulunmayan okulda okul yönetimi, bağlı RAM’ın 2026-2027 talimatına göre sorumlu kişiyi ve iletim yöntemini belirlemelidir. Sınıf haritası ile RAM’a gönderilecek okul haritası aynı belge değildir.
Tablo öğrenci adıyla birlikte aile, sağlık ve destek ihtiyacına ilişkin hassas bilgiler içerir. Dosyayı herkese açık bağlantıya koymayın; sınıf WhatsApp grubunda paylaşmayın. Kullanıcı erişimini görevle sınırlayın ve okulun resmî saklama/iletim usulünü izleyin. “Örnek doldurulmuş form” yayımlanacaksa gerçek öğrencilerin verileri yerine bütünüyle kurgusal satırlar kullanın.
Sık sorulan sorular
Formu öğrencilere dağıtıp kendilerine doldurtabilir miyim?
Hayır. RAM hazırlama kılavuzu, sınıf risk haritasının çoğaltılarak öğrencilere dağıtılmamasını ve sınıf rehber öğretmenince farklı bilgi kaynaklarına dayanarak doldurulmasını açıkça belirtiyor.
Her sütunun dolu olması mı gerekir?
Hayır. Yalnızca doğrulanan durumları kaydedin. Özellikle aile ve sağlık alanlarında boşluğu tahminle kapatmayın. Eksik bilgiyi uygun kişi ve kayıtla ayrıca kontrol edin.
Bir öğrenci birden fazla alanda yer alabilir mi?
Evet, koşullar aynı anda mevcut ve doğrulanmışsa ilgili sütunların her biri işaretlenebilir. Bu yüzden alt satırdaki sütun toplamları farklı alanlarda tekrar eden öğrencileri içerebilir.
Okulda rehber öğretmen yoksa ne yapacağız?
Sınıf öğretmeni/sınıf rehber öğretmeni sınıf formunu hazırlar. Okul risk haritasının birleştirilmesi ve RAM’a gönderim için okul yönetimi, kendi RAM’ının güncel yazısındaki görev dağılımını izler. Yönetmelik okul müdürüne okul haritasını RAM’a ulaştırma görevi verir.
Teslim tarihini nereden öğrenirim?
Okulunuza gelen güncel resmî yazı ve bağlı RAM’ın çalışma takvimini esas alın. Yazıdaki tarih ile okul içi toplama takvimi farklıysa rehberlik servisi veya okul yönetimiyle netleştirin.
Kaynaklar ve kontrol notu
- MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, özellikle md. 18, 21 ve 23.
- MEB RAM 2026-2027 doküman sayfası: sınıf/okul haritası ve hazırlama kılavuzu.
- Sınıf Risk Haritası Excel şablonu ve dosya içi yönerge.
- Sınıf Risk Haritası Hazırlama Kılavuzu: veri kaynakları ve madde eşleştirmesi.
Bu rehber, kaynaklardaki işlemi öğretmen için adımlara ayırır. Okulunuzun veya bağlı RAM’ın özel veri toplama/teslim talimatı varsa o talimat önceliklidir. Resmî Excel formu değiştirilmemiş; görseller boş dosyadan alınmıştır.
