Yaşayan Sözlük Tasarımı Yarışması için çalışmaya başlamadan önce kendi ilinizin 2026-2027 şartnamesini açın. Kelime sayısı, yazım biçimi, kullanılabilecek söz varlığı ve teslim günü illere göre değişebiliyor. Başka bir ilin hazır örneğini aynen kullanmak, öğrencinin emeğinin değerlendirme dışında kalmasına yol açabilir.
Bu yazıda öğretmenin hazırlık sırasında kontrol edeceği noktaları ve düzenlenebilir Word kontrol listesini bulabilirsiniz. Genel proje takvimi ve aylık raporlar için Dilimizin Zenginlikleri 2026-2027 eylem planları sayfasını kullanın.
Yaşayan sözlük nasıl bir çalışma?
Öğrenci seçtiği kelimeyi anlamı, kullanımı ve çağrışımlarıyla ele alır; çizim, tasarım veya uygun bir dijital içerikle anlatımını geliştirir. Örneğin bir kelime için öğrencinin kendi açıklaması, kurduğu cümle ve anlamı gösteren çizim birlikte düşünülebilir. Ancak bunların yarışmaya hangi biçimde sunulacağı yerel şartnameye bağlıdır. Trabzon şartnamesi, tek bir söz varlığı unsurunu ayrıntılı ele alan tasarıma da bir tema çevresinde hazırlanan sözlüğe de imkân tanıyor.
Projenin uygulama kılavuzunda il geneli yarışmaların şartnamelerini hazırlama görevi il yürütme komisyonuna verilmiş. Bu nedenle ülke genelinde tek kelime sayısı veya tek teslim tarihi varmış gibi hareket etmeyin.
2026-2027 şartnamelerinde hangi farklar var?
Aşağıdaki bilgiler, ilkokul ve ortaokullar için yayımlanan ve 24 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen üç resmî duyurudan alınmıştır. Tablo bir ülke geneli yarışma takvimi değildir. Tarihler, okul birincisi eserin gönderimi içindir; öğrencinin okula teslim günü ayrıca belirlenmiş olabilir.
| İl | Dikkat çeken yerel koşul | Okul birincisi eserin gönderimi |
|---|---|---|
| Edirne | Öğrencinin el yazısı isteniyor; bilgisayarda dizilmiş sözlükler kabul edilmiyor. Deyim ve atasözlerine yer verilmiyor. | 26 Ekim 2026 |
| Çorum | İlkokulda 20-40, ortaokulda 30-50 kelime isteniyor. El yazısı ve sayfa düzeni koşulları da bulunuyor. | 28 Ekim 2026 |
| Trabzon | Asgari kelime sayısı konulmamış. Ölçü, teknik ve malzeme serbest bırakılmış. | 2 Kasım 2026 |
Bu örneklerden kendi iliniz için kural çıkarmayın. Teslim birimini de kontrol edin: Edirne ve Çorum şartnamelerinde merkeze bağlı köy ve kasaba okulları için doğrudan İl MEM’e teslim açıklaması bulunuyor. Okulunuza ulaşan güncel resmî yazıyı ve varsa değişiklik duyurusunu okuyun; belirsiz kalan koşulu tasarıma başlamadan netleştirin.
Öğrenciyle hazırlığı nasıl yürütebilirsiniz?
Aşağıdaki sıra, sınıf içi hazırlığı kolaylaştırmak için önerimizdir; Bakanlığın zorunlu tuttuğu ayrı bir iş akışı değildir.
- Önce koşulları çıkarın. Hangi kitaplardan yararlanılacak, kaç kelime seçilecek, çalışma nasıl yazılacak? Kendi ilinizin cevaplarını tek sayfada toplayın.
- Okuma sırasında not alın. Kelimenin geçtiği eser ve sayfayı kaydedin. Öğrencinin önce tahminini söylemesini, ardından uygun sözlükle kontrol etmesini sağlayın.
- Bir deneme hazırlayın. Bütün sözlüğü tamamlamadan tek kelime üzerinde açıklama, cümle ve tasarım fikrini deneyin. Okunmayan yazı veya anlaşılmayan çizim erken fark edilsin.
- Öğrencinin üretimini koruyun. Hazır internet sözlüğünü, yetişkinin yazdığı açıklamaları veya başka öğrencinin tasarımını teslim edilecek eser hâline getirmeyin. Öğretmen yönlendirsin; öğrenci seçimini açıklayabilsin.
- Son kontrolü eserin üzerinde yapın. Kaynak notlarını, varsa alfabetik düzen koşulunu, kapak bilgilerini ve yerel teknik ölçüleri tek tek karşılaştırın.
QR kod zorunlu mu, Word’de sözlük hazırlanabilir mi?
Dijital araç kullanmak için önce şartnameye bakın. Edirne şartnamesinde dijital uygulamalar isteğe bağlı; Trabzon şartnamesinde de teknoloji kullanılmaması tek başına eleme nedeni sayılmıyor. El yazısı isteyen bir yarışmaya bilgisayarda hazırlanmış sözlüğü göndermeyin.
QR kod eklediyseniz bağlantıyı kendi hesabınızın açık olmadığı başka bir cihazda deneyin. İçeriğin açıldığını, doğru kelimeye ulaştığını ve öğrenciye ait gereksiz kişisel bilgi göstermediğini kontrol edin. Ses veya görsel paylaşımını okulun izin sürecinden bağımsız yürütmeyin.
Teslim dosyası ve Word kontrol listesi
Katılım formunu ve veli belgelerini kendi ilinizin yayımladığı eklerden alın. Ek numaraları da değişiyor: yarışmacı formu Trabzon’da Ek-1, Edirne ve Çorum’da Ek-3 olarak yer alıyor. Kendi kontrol listenizi bu resmî eklerin yerine koymayın. Eserin kimlik bilgileri, paketlenmesi ve dijital erişimiyle ilgili koşulları teslimden önce yeniden okuyun.
Yaşayan Sözlük öğretmen hazırlık ve teslim kontrol listesini Word olarak indirin.
MEBBilgi’nin hazırladığı boş şablon, okulun kendi hazırlık notlarını düzenlemesi içindir. Resmî veya zorunlu bir form değildir; öğrenci adına hazırlanmış yarışma eseri de değildir. İl şartnamesinin bağlantısını, yerel koşulları, tarihleri ve tamamlanacak işleri kendi okulunuza göre doldurun. Yarışmaya gönderilecek öğrencinin özgün çalışması ayrıca hazırlanmalıdır.
