Lisansüstü Eğitim Yapan Öğretmene Mahkemeden Ders Programı Kararı
Mahkeme, lisansüstü eğitime devam eden öğretmenin program düzenleme talebinin somut gerekçe gösterilmeden reddedilemeyeceğine hükmetti.
Lisansüstü eğitim yapan öğretmen için ders programının akademik çalışmalarına uygun düzenlenmesi talebine ilişkin önemli bir yargı kararı verildi. Mardin 2. İdare Mahkemesi, yüksek lisans eğitimine devam eden bir rehber öğretmenin haftalık çalışma programında cuma gününün boş bırakılması talebini reddeden işlemin yürütmesini durdurdu.
Öğretmenin talebi neden reddedilmişti?
Mardin’in Midyat ilçesinde psikolojik danışman/rehber öğretmen olarak görev yapan öğretmen, yüksek lisans derslerine katılabilmek için haftalık çalışma programının cuma günü boş bırakılmasını istedi. Öğretmenin görev yaptığı okul ile eğitim gördüğü üniversite arasındaki mesafenin yaklaşık 420 kilometre olduğu belirtildi.
Midyat İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü talebi reddetti. Bunun üzerine öğretmenin üyesi olduğu Eğitim ve Bilim Gücü Dayanışması Sendikası, ret işlemini idari yargıya taşıdı.
Mahkeme hangi gerekçelere dayandı?
Mardin 2. İdare Mahkemesi, 28 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/188 esas numaralı dosyada dava konusu işlemin yürütmesinin oy birliğiyle durdurulmasına karar verdi.
Kararda, Anayasa’nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim ve öğrenim hakkı ile Millî Eğitim Bakanlığı İzin Yönergesi’nin lisansüstü eğitime devam eden personele ilişkin hükümleri değerlendirildi. Mahkeme; okulda aynı alanda başka bir öğretmenin de görev yaptığını, talebin kabul edilmesi hâlinde hizmetin aksayacağını gösteren somut bir verinin dosyaya sunulmadığını ve idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığını belirtti.
Karar bütün öğretmenler için otomatik izin anlamına geliyor mu?
Hayır. Verilen karar, belirli bir öğretmenin durumu hakkında alınmış bir yürütmeyi durdurma kararıdır; davayı kesin olarak sonuçlandıran nihai iptal kararı değildir. Ayrıca her öğretmenin ders programında istediği günün kendiliğinden boş bırakılması sonucunu doğurmaz.
Bununla birlikte karar; lisansüstü eğitim talebinin yalnızca genel ifadelerle reddedilemeyeceğini, hizmetin neden aksayacağının somut biçimde ortaya konulması gerektiğini göstermesi bakımından önem taşıyor. Öğretmenin branşı, okulun personel durumu, ders ve çalışma yükü, akademik takvim ile ulaşım koşulları her başvuruda ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Lisansüstü eğitim yapan öğretmenler ne yapmalı?
- Üniversite kayıt belgesi ve güncel ders programıyla okul müdürlüğüne yazılı başvuru yapın.
- Talep ettiğiniz program düzenlemesini ve eğitime ulaşım koşullarını açıkça belirtin.
- Eğitim hizmetinin aksamaması için uygulanabilir program önerinizi başvurunuza ekleyin.
- Ret verilirse işlemin gerekçesini yazılı olarak isteyin.
- Bireysel durumunuza göre sendikanızdan veya bir hukuk uzmanından destek alın.
Kararın öğretmenler açısından önemi
Mahkemenin değerlendirmesi, öğretmenlerin akademik ve mesleki gelişimlerinin idari planlamada dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor. Ancak süreçte hem öğretmenin eğitim hakkı hem de okul hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi birlikte değerlendiriliyor. Bu nedenle başvuruların belgeye dayalı, zamanında ve çözüm önerisi içerecek şekilde yapılması önem taşıyor.
MEB İzin Yönergesi lisansüstü eğitim için ne söylüyor?
Kararda dayanak gösterilen Millî Eğitim Bakanlığı İzin Yönergesi’nin 18. maddesi, lisansüstü öğrenime devam eden personelin programının eğitime katılmasına imkân verecek biçimde düzenlenmesini öngörüyor. Bu hüküm, öğretmene koşulsuz ve sınırsız bir izin günü tanınması şeklinde yorumlanmamalıdır. İdare, okulun ders ve rehberlik hizmetlerini sürdürmekle yükümlüdür; ancak talebi değerlendirirken öğretmenin eğitim hakkını da gözetmek ve olumsuz kararını somut hizmet gerekleriyle açıklamak durumundadır.
Mahkemenin bu dosyada özellikle aynı alanda başka bir öğretmenin bulunmasına ve hizmetin aksayacağına ilişkin somut veri sunulmamasına dikkat çekmesi önemlidir. Dolayısıyla personel sayısının veya ders yükünün farklı olduğu başka bir okulda aynı talep hakkında farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Başvuruda hangi belgeler önemli olabilir?
Lisansüstü eğitim yapan öğretmen, talebini yalnızca sözlü olarak iletmek yerine kayıt altına alınabilecek yazılı bir başvuru yapmalıdır. Öğrenci belgesi, üniversitenin onaylı haftalık ders programı, derslerin yüz yüze yapılacağına ilişkin bilgi ve ulaşım süresini gösteren belgeler başvuruyu somutlaştırabilir. Talep edilen boş günün yerine derslerin hangi gün ve saatlerde yürütülebileceğine ilişkin makul bir öneri sunulması da eğitim hizmetinin aksamayacağını göstermeye yardımcı olabilir.
Başvurunun reddedilmesi hâlinde tarih ve sayı taşıyan gerekçeli cevabın saklanması önemlidir. İtiraz veya dava süresi bakımından her olayın koşulları değişebileceğinden, öğretmenlerin işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol etmeleri ve gerektiğinde hukuki destek almaları gerekir.
Kaynaklar
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bireysel işlemlerde güncel mevzuat, resmî yazılar ve yetkili makamların kararları esas alınmalıdır.
Telegram kanalımıza katılın
Güncel MEB haberleri, öğretmen duyuruları ve önemli yargı kararlarından haberdar olmak için @ogretmenmebbilgi Telegram kanalını takip edin.
